Çeşme’de neredeyse unutulmaya yüz tutan sakız ağacı, “Sakız Ağacım” projesiyle yeniden bölgenin gururu olma yolunda. Projenin öncüsü Hasan Ege Tütüncüoğlu, Arkas Sanat Alaçatı’da düzenlenen bir söyleşide, bu kadim değerin yeniden üretime kazandırılmasının ilham verici hikayesini paylaştı. Moderasyonunu Banu Şen’in üstlendiği etkinlik, katılımcılara umut verdi.
PANDEMİ DÖNEMİNDE BAŞLAYAN ARAYIŞ
Tütüncüoğlu, yolculuğun pandemi günlerinde, Çeşme’deki sakız üretiminin neredeyse bitme noktasına gelmesini sorgulamakla başladığını anlattı. Yunanistan’ın Sakız Adası’ndaki 1.5 milyon ağaçlık dev ekonomiye karşılık, Türkiye’de kayıtlı sadece 1000 sakız ağacı kalmış olması onu harekete geçirdi. İlk adım olarak, bölgedeki son üreticilerden İbrahim Topal’ın bilgisi ve eski bir Çeşmeli olan Coşkun Vural’ın diktiği anaç ağaçlar projenin temelini oluşturdu.
COĞRAFİ İŞARET VE İLK İHRACAT BAŞARISI
Yürütülen çalışmalar meyvesini vermeye başladı. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün girişimiyle “Çeşme Damla Sakızı” coğrafi işaret aldı. Bu, Çeşme Kavunu’ndan sonra bölgenin ikinci coğrafi işaretli ürünü oldu. Daha da önemlisi, Çeşme’den Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’a 50 kilogramlık ilk ihracat gerçekleşti. Analizler, Çeşme sakızının Sakız Adası’ndaki muadiliyle neredeyse aynı içeriğe sahip olduğunu kanıtladı.
BİLİMDEN KOZMETİĞE GENİŞ BİR YELPAZE
Proje, sadece tarımsal üretimle sınırlı kalmıyor. Dört farklı üniversitede, damla sakızının farmakolojik özellikleri üzerine kanser ve mide rahatsızlıkları alanında bilimsel araştırmalar yürütülüyor. Aynı zamanda, “Masticare” markası altında diş macunu, krem gibi kozmetik ve bakım ürünleri geliştiriliyor. Bu, sakızın katma değerini büyük ölçüde artırıyor.
ÇEVRE DOSTU BİR EKONOMİ MODELİ
Sakız ağacı, kuraklığa dayanıklı yapısıyla iklim krizine karşı da önemli bir tür. Yapılan ölçümler, bir sakız fidanının yılda yarım kilo karbon emdiğini gösteriyor. Tütüncüoğlu, üretimi yaygınlaştırmak için Çeşme Sakız Üreticileri Derneği’ni kurduklarını ve 17 aktif üreticiyle standartları belirlemeye çalıştıklarını belirtti. Hedef, 100 bin ağaca ulaşarak bu çevre dostu ve sürdürülebilir ekonomiyi büyütmek.
