Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Hasan Armağan Uysal, demans tanısı alan hasta yakınlarının en sık “Ama komşumuzda aynı değildi” benzeri cümleler kurduğuna dikkat çekti. Uysal, demansın asla tek tip bir hastalık olmadığını ve her bireyde tıpkı bir parmak izi gibi benzersiz seyrettiğini vurguladı. Aynı tanıyı alan iki kişinin klinik tablosu, hastalığın başlangıcı ve ilerleme hızı birbirinden tamamen farklı olabiliyor.
DEMANS ŞEMSİYESİ ALTINDA PEK ÇOK HASTALIK VAR
Medicana Sağlık Grubu Nöroloji Bölümü’nden Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Hasan Armağan Uysal, demansın Alzheimer, Lewy cisimcikli demans ve vasküler demans gibi farklı hastalıkları kapsayan bir şemsiye terim olduğunu belirtti. “Aynı Alzheimer tanısı bile iki kişide aynı kapıdan girmez” diyen Uysal, bazı hastalarda unutkanlığın, bazılarında dil problemlerinin veya kişilik değişikliklerinin ön planda çıkabileceğini açıkladı. Bu farklılığın temel nedeni, hastalığın beyni hangi bölgeden ve nasıl etkilediği.
BİLİŞSEL REZERV: BEYNİN DAYANIKLILIK GÜCÜ
Hastalığın seyrindeki bu çeşitlilikte kişinin genetik yapısı, eğitimi, sosyal aktiviteleri ve ‘bilişsel rezerv’ adı verilen beyin dayanıklılığının büyük rol oynadığını söyleyen Doç. Dr. Uysal, “Bazı beyinler oluşan hasarı daha uzun süre telafi edebilir, bu da belirtileri geciktirir” ifadelerini kullandı. Bu nedenle, aynı tanının herkeste aynı klinik tabloya yol açması mümkün değil.
KARŞILAŞTIRMA YAPMAK YERİNE ANLAMAYA ÇALIŞIN
Hasta yakınlarının farklı kişilerle kıyaslama yapmasının süreci hem kendileri hem de hasta için zorlaştırabileceğine işaret eden Uysal, “Bu yolculuk kişiye özeldir. Yargılamadan, anlayarak yaklaşmak en doğrusudur” dedi. Demansın sadece hafıza kaybı değil, beynin etkilenen bölgesine göre davranış, kişilik ve algıda değişimlerle seyredebileceğinin altını çizdi. Bu süreçte hasta yakınlarına destek almanın ve gerçekçi beklentiler geliştirmenin önemine vurgu yaptı.
